Paris FvdV is een weblog voor kenners en liefhebbers van de stad Parijs - en voor hen die dat willen worden. Parijs is een stad met een gewichtig verleden, respectabel en gerespecteerd. Het is totaal niet nostalgisch. Parijs is er in geslaagd om, soms op brutale maar altijd op elegante wijze, om te gaan met zijn grootse monumenten. Ze te beschermen en te integreren in de nieuwe dynamiek van de stad. Parijs is een meester op het gebied van herstel en transformatie. U zult er nooit in slagen een volledig overzicht te maken van plekken en verhalen, die allemaal op hetzelfde punt uitkomen en de glorie van deze stad bezingen. toch wil ik een poging wagen. Wekelijks wil ik u niet alleen informeren over wat Parijs nog meer te bieden heeft, maar ook wil ik mijn liefde voor deze stad op u over dragen. In de hoop dat het raakt aan iets wat u herkent of voelt. Ferry van der Vliet.

donderdag 24 augustus 2017

RUE MOUFFETARD; DE OUDE VOLKSWIJK VAN PARIJS

La Mouffe; deze ‘prachtige, nauwe, drukke marktstraat, ‘ zoals Hemmingway, hij woonde een tijdje op nummer 39, haar beschreef, begint bij de place de la Contrescarpe, een van de bekoorlijke beboomde dorpspleinen die zo’n rustieke sfeer geven aan Parijs. Van hieraf loopt de rue Mouffetard in zuidelijke richting wat lukraak naar beneden. Langs de straat liefelijke oude huizen en winkels met interessante gevelstenen. Het is ontegenzeglijk ook een van de laatste straten die de typische ouderwetse dorpse sfeer, die de oude Parijzenaars zo nauw aan het hart liggen, heeft weten te bewaren. Ondanks de niet altijd geslaagde renovaties, is het nog immer een heel pittoresk straatje, dat iets middeleeuws heeft: Oude uithangborden, typische straatnamen, nauwe passages en binnenplaatsjes.

Rue Mouffetard; ondanks de niet altijd geslaagde renovaties, is het nog immer een heel pittoresk straatje

De rue Mouffetard is ontstaan in het historische tracé van de Romeinse heerbaan die via Lyon naar Italië liep. In de middeleeuwen hadden zich hier, bij het water van de Bievre, bedrijfjes van handwerkers gevestigd, zoals leerlooiers, vilders en de voor Frankrijk zo typische ‘tripiers’ (verkopers van ‘tripes’; ingewanden en darmen van slachtvee). De uitoefening van deze beroepen veroorzaakte nogal wat stank en daaruit schijnt de naam Mouffetard voort te komen (mouffette betekent stinkdier). Het verhaal gaat dat de markt in de rue de Mouffetard te danken is aan Hendrik IV. Toen de Koning met zijn paard de straat naar de bourg Saint-Médard naar beneden reed, schrok het arme dier ergens van en sloeg plotsklaps op hol. De plaatselijke bewoners holden achter het paard aan en wisten het koninklijk ros tot stilstand te brengen. De Koning was dolgelukkig dat hij het er levend van had afgebracht en schonk de handelaren het recht om hun koopwaar op straat te verkopen.

Een domein van gastronomische overdaad waar het assortiment van sommige winkels en kramen de verbeeldingskracht te boven gaat

Sinds die tijd is het hier dagelijks markt, die begint in het laagste stuk van de straat, net ter hoogte van de rue Jean-Calvin. Daar vind je ’s morgens groente- en fruitkramen, goede buurt- winkels met mooi kazen en wijnen, slagers, zuivelhandelaars, bakkers en een paar ouderwetse marktcafés zoals ‘Le Verre à Pied’ (118). Als je van de sfeer wilt genieten moet je vroeg in de ochtend komen, bij voorkeur op zaterdag. Nuttig eerst een knapperige croissant met koffie in café ‘Le Mouffetard’ op 116. De Marché Mouffetard blijft een van de schilderachtige markten van Parijs, een domein van gastronomische overdaad waar het assortiment van sommige winkels en kramen de verbeeldingskracht te boven gaat. De markt verdwijnt zo rond 13.30 uur.

Ze zijn er nog, ouderwetse marktcafés zoals ‘Le Verre à Pied’

Onderaan de straat staat de Église Saint-Médard, waarvan de oorsprong teruggaat tot de 7e eeuw; toen verrees hier aan de oevers van de Bievre, waar La Mouffe over de brug met de  veelzeggende naam ‘Pont au Tripes’ verder liep, een kerkje aan de zuidelijke kant van het gehucht Saint-Médard. De bouw van de kerk strekte zich uit over twee eeuwen. De kerk werd twee keer algemeen bekend; in 1561 toen ze werd geplunderd door protestantse oproerkraaiers tijdens rellen met de katholieken, het ‘tumulte de Saint-Médard’ genoemd, en in 1727, toen hier een vreemde cultus ontstond en de geruchten gingen dat een voorman van de ‘jansenisten’ zogenaamd ziektes kon genezen vanuit zijn graf. 

Links en rechts oude passages waaronder de Passage de la Poste

Groepen mensen verzamelden zich in het knekelhuis en namen deel aan orgies van hysterie, zelfkastijding en stuiptrekkingen, in de hoop op wonderbaarlijke genezing of visioenen. De overheid verbood toen de toegang tot het kerkhof en iemand schreef op de muur, misschien wel de eerste graffiti, “De par le Roi, défense à Dieu de faire miracle en ce lieu” (Van Koningswege is het God verboden op deze plek wonderen te verrichten). 

In dit bijzondere pand is sinds 1928 is Facchetti’s deli gevestigd

In het rustieke tuintje van de huidige kerk kunt u bijkomen van de vermoeienissen van de wandeling en het marktgedruis. Op het pleintje voor de kerk leuke terrassen voor de lunch alwaar je kunt genieten van een zeer bijzondere gestileerde gevel vol met plantenmotieven en dieren- afbeeldingen. Ze werden tussen 1929 en 1931, in opdracht van de eigenaar aangebracht door Adhigeri, een Italiaanse metselaar die gebruik maakte van het zogenaamde sgraffitoprocedé. Een laag geschraapt cement met effecten, waarin barokke tekeningen werden aangebracht. Sinds 1928 is hier Facchetti’s deli gevestigd. De handelaar wilde gewoon de mooiste gevel van de straat. De gevel behoort nu tot historisch erfgoed.

Tegenover de beschermde gevel is het letterlijk en figuurlijk elke zondag bal. Hier herleeft het nostalgische Parijs van wat zich vroeger afspeelde in de talrijke cabarets en balzalen van de rue Mouffetard. Op zondagmiddag zingen en dansen de mensen van de wijk bij de Église Saint-Médard. Blaadjes met teksten worden uitgedeeld, de microfoon geplaatst en iedereen zingt en danst mee. Ouderwets genieten van de ‘musette’, onvergetelijk.

De hoek van de rue Mouffetard en de rue Pot de Fer 

Boven in de straat is het ook goed toeven op diverse terrasjes. Loop even de passage des Postes in op nummer 104 of aan de overzijde op nummer 101 de passage des Patriarches. Je waant jezelf in het hart van middeleeuws Parijs. Maak even een ommetje via de rue Jean-Calvin en de place Lucien-Herr, beplant met schitterende paulownia’s die in mei en juni met blauwe en roze bloemen de terrassen opvrolijken. De eettenten in de rue du Pot de Fer zijn van gemiddelde kwaliteit, zoals je die ook aantreft in het Quartier Latin maar geven de straat wel een levendig aanzicht. George Orwell beschreef deze straat als een ‘ravijn vol hoge, leproze huizen, gewijd aan goedkope dronkenschap. Er is niet veel veranderd. Op nummer 53 werd in 1938 nog een schat ontdekt bestaande uit 3351 goudstukken, die waarschijnlijk verstopt was door ene Louis Nivelle, stalmeester en raadsman van de Lodewijk XV. In die tijd had de schat een waarde van plus minus 16 miljoen oude Franse Francs. Sabine Bourgey schreef er een roman over: ‘Le trésor de la rue Mouffetard’.

De gevel van 'Au Nègre Joyeux'

Jammer genoeg is de fraaie gevel op nummer 12 beschadigd door vandalen of door tegenhangers van de vroegere slavernij. Afbeeldingen waarop een iets te blije zwarte man in gestreepte broek zijn bazin bedient met het ongeloofwaardige opschrift ‘Au Nègre Joyeux’ – bij de ‘gelukkige’ neger.

Parijs blijft de 'City of Love' - genieten op het terras van Café Delmas

Je bent aangekomen op de place de la Contrescarpe, vroeger het domein van legendarische clochards en marginalen. Inmiddels iets te fraai gerestaureerd, maar gelukkig zijn de historische paulownia’s gespaard gebleven. Het huidige café Delmas aan de zonkant van het plein, waar het overigens goed toeven is, was ooit het sjofele café La Chope waar Ernest Hemmingway delen van ‘A Moveable Feast’  schreef vrij vertaald ‘een Amerikaan in Parijs’. In dit boek beschrijft Hemingway de periode tussen 1921 en 1926; de jaren die hij samen met zijn eerste vrouw Hadley, hun baby Bumby en de kat F. Puss in Parijs doorbracht. In deze roman komt de lichtstad tot leven, doordat Hemingway ons laat meeproeven van de wijn, laat mee-eten van de oesters, mee-wedden bij de paardenraces en mee-hongeren om zelfdiscipline te leren. Zoals hij zelf zegt: “Dit is zoals Parijs toen was, in de dagen dat we erg arm en erg gelukkig waren”.  Hij woonde er vlak in de buurt in een armzalige flat, in de rue Descartes 39, die hij kon betalen uit het trustfonds van zijn echtgenote. De schrijver Paul Verlaine overleed in datzelfde pand in 1896. Nu is er een restaurant gevestigd met de originele naam; ‘La Maison de Verlaine’.

Het vroegere woonhuis van Paul Verlaine en Ernest Hemmingway


Marché Mouffetard, metrostation Monge

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen